Trong quá trình thực hiện, duy trì và cải tiến hệ thống quản lý môi trường (HTQLMT) theo yêu cầu tiêu chuẩn ISO 14001:2004, việc đáp ứng yêu cầu pháp luật và các yêu cầu khác là một trong các mục tiêu quan trọng của tiêu chuẩn. Yêu cầu pháp luật là một yếu tố có liên quan mật thiết đến quá trình thực hiện HTQLMT, từ việc xác định các khía cạnh môi trường, thiết lập mục tiêu /chỉ tiêu đến hoạt động đánh giá sự tuân thủ.

Cập nhật yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác

Một trong những yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 14001:2004 là cập nhật yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác, đồng thời phải xem xét đến các yêu cầu này trong quá trình thực hiện, duy trì và cải tiến HTQLMT. Chính vì vậy, nếu như các yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác không được cập nhật một cách thường xuyên và đầy đủ thì hàng loạt yếu tố của HTQLMT không được thực hiện theo. Đồng thời quá trình xem xét các yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác để áp dụng vào HTQLMT cũng không được thực hiện. Các biện pháp sau đây thường được áp dụng để cập nhật nội dung này:

- Thông qua công báo
- Dựa vào các trang web
- Thông tin với đơn vị tư vấn HTQLMT
- Thông qua cơ quan quản lý môi trường địa phương
- Thông qua đơn vị tư vấn luật

Có thể thấy rằng, mặc dù phương pháp cập nhật được xác định tương đối rõ ràng và cụ thể nhưng qua thực tế cũng cho thấy là hiệu lực của hoạt động này không cao do quy định về trách nhiệm cập nhật cũng như báo cáo chưa được rõ ràng. Các đơn vị nằm trong các khu công nghiệp thông thường được Ban quản lý khu công nghiệp thông báo các văn bản yêu cầu mới, do đó về cơ bản việc cập nhật được thực hiện thường xuyên. Tuy nhiên, các đơn vị nằm ngoài khu công nghiệp thì không phải lúc nào cũng được thông báo đầy đủ do đó việc cập nhật các văn bản yêu cầu pháp luật mới thường xuyên bị thiếu, đặc biệt là vào các thời điểm có nhiều văn bản mới được ban hành. Để cải tiến tính hiệu lực trong hoạt động cập nhật yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác, tổ chức cần thực hiện theo một số phương pháp sau:

- Định kỳ truy cập và các trang web của Bộ Tài nguyên và Môi trường theo địa chỉ www.monre.gov.vn ;
- Định kỳ hỏi cơ quan quản lý môi trường địa phương như Sở Tài nguyên môi trường về các văn bản mới được ban hành.

Qua các nguồn thông tin trên, người chịu trách nhiệm sẽ phải lập báo cáo về hoạt động này. Báo cáo sẽ phải nêu lên được kết quá có hay không các yêu cầu pháp luật mới ban hành. Trên cơ sở báo cáo đó, người được phân công (EMR hoặc ban ISO) sẽ xem xét từng yêu cầu cụ thể và đánh giá ảnh hưởng đến HTQLMT đang được áp dụng từ đó sẽ có điều chỉnh thích hợp trong HTQLMT.

Ảnh hưởng của yêu cầu pháp luật và các yêu cầu khác
Các yêu cầu pháp luật mới được ban hành có thể làm thay đổi đến HTQLMT đang được triển khai. Những sự thay đổi thông thường tập trung vào các yếu tố sau:

- Khía cạnh môi trường và khía cạnh môi trường có ý nghĩa
- Thiết lập mục tiêu và chỉ tiêu cũng như chương trình quản lý môi trường
- Giám sát và đo các chỉ tiêu môi trường
- Đánh giá sự tuân thủ yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác
- Báo cáo xem xét lãnh đạo

Trên cơ sở so sánh với yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác mới được ban hành, tổ chức có thể phát hiện được các vấn đề chưa đáp ứng được yêu cầu.và phải xúc tiến các hành động khắc phục /phòng ngừa để đảm bảo hệ thống luôn được duy trì và cải tiến.

Nguồn: Trang web Bộ TNMT